اصفهان هنر

اطلاعات

محصولات ویژه

آخرین های بخش محتوا

سابقه قالی بافی در اصفهان

اصفهان در زمان صفويه يكي از مراكز عمده قاليبافي بود. در اين شهر تعداد زيادي كارگاه وجود داشت كه در آن قاليهاي زر بفت بافته مي شد. اصفهان در فتنه افغان آسيب فراوان ديد و تعداد بسياري از هنرمندان و صنعتگران خود را از دست داد ولي پس از چندي توانست رونق اوليه خود را به دست آورد. در زمان قاجاريه قالي بافي اصفهان دوباره احياء شد. در جنگ جهاني اول اصفهان يكي از مراكز عمده تهيه قاليچه بود و پس از آن نيز بحرانهاي زياد اقتصادي تاثير در كار قالي بافي نگذاشت چون قاليچه هاي آن بسيار ارزان تهيه مي شد.
تعداد رنگهاي انتخاب شده در قاليهاي اصفهان بسيار محدود است. گره قاليهاي اصفهان فارسي بوده و جفتي آن نيز كم نيست. رنگهاي طبيعي بسيار كم مصرف مي شود و بيشتر در قاليهاي خوب از رنگهاي شيميايي دندانه اي استفاده مي شود.               

در روستاهاي اطراف اصفهان نيز كم و بيش دارهاي قالي وجود دارد. روي اين دارها قالي و قاليچه ها طرح شاه عباسي و ساير طرحهاي اصفهان بافته مي شود. رنگهاي بكاررفته در آنها عموماً نباتي بوده و بيشتر از روناس، قارا، اسپرك، گنده يا گندل، پوست گردو، پوست انار و چند گياه ديگر استفاده به عمل مي آيد. از توابع اصفهان كه در هنر قالي بافي مشهور هستند از قاليچه هاي بختياري و قالي هاي جوشقان بايستي نام برد. قاليچه هاي بختياري را البته بيشتر در روستاهاي شهركرد و چهار محال مي بافند. قالي و قاليچه هاي جوشقان از زمان صفويه مشهور عالم بوده است و سابقه قالي بافي جوشقان به پيش از زمان صفويان مي رسد. ولي در روزگار شاه عباس اين صنعت در آنجا توسعه بسيار يافت. در آن زمان كارگاههاي متعدد شاهي در آنجا مشغول كار بوده اند. جوشقان در آن زمان از توابع كاشان بوده است. در موزه هاي اروپا و امريكا تعداد زيادي قالي وجود دارد كه منصوب به اين روستاي كوچك بوده است. قاليهاي جوشقان ريز بافت و دوپوده است.       
نقش قالي جوشقان شكسته است و شايد از دويست و پنجاه سال پيش تابحال همچنين ثابت مانده است. رنگهاي آن از بهترين رنگهاي طبيعي انتخاب مي شود و همچنين رنگها كاملاً زنده و شاداب است. نوع پشم قالي جوشقان بسيار خوب و خامه آن دستريس است و گره جفتي چندي است كه در جوشقان رخنه كرده است. درميمه واقع در سه فرسنگي جوشقان بر سر جاده اصفهان به تهران نيز قاليهايي با همان نقش شكسته جوشقاني اما ريز بافت و بهتر از كار خود جوشقان بافته مي شود.

قالی بافی



نايين در شمال يزد و كناره دشت كوير قرار دارد و پيش از اين به بافتن عباهاي بسيار لطيف شهرت داشت اما پس از آنكه در كشور ما مردم به لباس اروپايي درآمدند عبا منسوخ گشت. بافندگان نايين مانند شال بافان كرمان و مخمل و زيبا بافان كاشان به قالي بافي روي مي آوردند. صنعت قالي بافي در نايين در آستانه جنگ دوم جهاني آغاز شد و چون بافندگان آنجا همواره با پشم نازكتر سروكار داشتند به بافتن قاليچه هاي بسيار ريز بافت پرداختند و از آنجا كه ميزان توليد كم و جنس بسيار خوب بود، بازار خوبي براي كالاي خود يافتند. كه در زمان جنگ باز بر رونق آن افزوده شد. بدين ترتيب قالي نايين كه شايد بهترين قالي امروز ايران باشد پديد آمد. پشم نايين نازكتر و نرمتر از ديگر پشمهاي ايران است. رنگها چندان دلاويز نيست و تنوع ندارد. شايد۹۰ درصد قاليهاي اصفهان داراي متني است به رنگ كرم بايك ترنج سرمدادي يا آجري و حاشيه آجري تند، رنگهاي فرعي نيز در مايه هاي تند و شماره آنها محدود است و شايد در سراسر صنعت قالي بافي اصفهان بيش از ۱۵ رنگ بكار برده نشود. مسئول اين امر البته رنگرزان اصفهان هستند. ولي همچنين خود صاحب كار كه توجهي به مايه هاي رنگي كه تحويل مي گيرد ندارد نيز مقصر است.      

· قالي كاشان: قاليهاي تاريخي و گرانبهاي كاشان مظهر زيبايي ذوق و هنر ايرانيان در جهان است. قالي ايران كه عامل بزرگ شناسايي كشور كهنسال ما به جهانيان گشته و اكنون در زندگاني همه اقوام بشر از هر نژاد و ملت خودنمايي مي كند، گذشته از تامين نيازمنديهاي زندگي و تشكيل اندوخته پربهاي هر خانه و خانواده اي، ارزنده ترين نماينده انديشه هاي لطيف انساني و زيباترين پديده هاي دلپذير بشمار مي رود. اما قالي كاشان كه شهرت آن دنيا را فرا گرفته و شامل گرانبها ترين آثار هنري و قطعه هاي ممتازي در نوع خود مي باشد از نظر تاريخي دو عصر متفاوت و مختلفي را پيموده و يك تعطيل طولاني و فاصله زماني قريب به دو قرن اين دو مرحله را از يكديگر جدا ساخته است.

هر چند اظهار نظر قطعي درباره همه قالي هاي بافت كاشان كه اكنون در موزه ها و مجموعه هاي دنيا موجود است كار سهل و آساني نيست اما از بررسيهاي فني كارشناسان و تحقيق و تطبيق كلي و قراين ديگر خصوصياتي از قالي كاشان به دست آمده كه براي شناختن و تشخيص آنها بسيار مؤثر است. از جمله تزئينات مربوط به نقش و تزئينات و ريزه كاريها و نقش و نگار مشتركي كه با ظروف سفالي و كاشي سازي كاشان در آنها موجود است.همچنين بافت ريز و مخمل نما و ظرافت خاص آن نسبت به قالي هاي ديگري كه باگره فارسي بافته شده است. پروفسور پوپ مختصات ديگري را هم براي نقشه قاليها ي كاشان شمرده است مانند: ترنجهاي كنگره دار و برگهاي ظريف، شاخه ها و برگهاي دندانه دار و     ... 

مطالب مرتبط

نظر دهید

* نام :
ایمیل : (منتشر نمی شود)
   وب سایت :
* نظر :